W ciągu 10 lat prowadzenia słowników spotkaliśmy się ze sporą liczbą różnic w nazwach jakie stosowane są przez urzędy a nazwami znajdującymi się w bazach GUS. Poniżej przedstawiamy naszą opinię o spotykanych różnicach i przyczynach ich powstawania.
Nazwa zapisana w centralnej bazie miejscowości TERYT prowadzonej przez GUS.
Teoretycznie jest to oficjalny rejestr nazewnictwa miejscowości w Polsce. W praktyce oficjalna droga jaką musi przejść zmiana bądź nadanie nazwy miejscowości (czasami koszty takich zmian) powoduje że z naszych szacunków 3% nazw odbiega od faktycznie istniejących.
Jeżeli przyjmiemy że nazwa stosowana przez właściwy urząd miasta/gminy znajduje się jednocześnie w systemie PESEL (MSWiA) z uwagi na raportowanie do tego systemu faktycznego meldunku ludności przez urzędy lokalne, to wynik porównania danych statystycznych z PESEL jakie otrzymaliśmy pod koniec 2007 roku z danymi GUS, wykazał ponad 3000 różnic w nazwach.
Duża część z nich wynika prawdopodobnie z faktu wprowadzenia błędnej nazwy do rejestru TERYT w latach jego powstawania (lata 70/80). Reszta dotyczy zmian wprowadzonych w ostatnich latach.
Analizując i weryfikując każdą wprowadzoną różnicę możemy wyszczególnić takie przypadki:
- usunięcie faktycznie istniejącej nazwy miejscowości - dzieje się tak na skutek braku odpowiedzi na pismo GUS ze strony urzędu lokalnego, jest to wynik akcji weryfikacji nazewnictwa jaką GUS prowadzi (dla części nazw nie posiada informacji prawnej o ich nadaniu), w wyniku braku reakcji ze strony gminy, GUS kasuje nazwę ze swojego rejestru. Sytuacja ta dotyczy ponad 100 miejscowości usuniętych w 2009 roku.
- zmiana nazwy na niepoprawną - powód podobny do powyższego, zdarza się że nazwa poprawna otrzymuje dwie nazwy niepoprawne i odwrotnie.
- dodanie nazwy nieużywanej - tutaj musimy zaznaczyć że tylko połowa za 103 tys. nazw miejscowości jest używana w administracji i korespondencji. Reszta dotyczy części wsi bądź miejscowości i ma charakter bardzo lokalny lub historyczny. Na ich usunięcie nie zgadza się z kolei Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych która traktuje często te nazwy jako dziedzictwo historyczne.
- zmiana nazwy na poprawną ale nieużywaną - z tym przypadkiem ostatnio się spotkaliśmy, pomimo uchwalenia zmiany przez MSWiA, zmiana nie dochodzi do skutku, bowiem koszty zmian ponosi Urząd Gminy (resztę można sobie dopowiedzieć).
W naszych słownikach staramy się oddać stan faktyczny istniejący w administracji i stosowany przez mieszkańców, natomiast na Państwa życzenie możemy przy udostępnianiu bazy zapisać nazwy zgodne w 100% z bazą TERYT.
